Peter Britsia 2020

Peter Britsia is illustrator en prijswinnend volksliedschrijver van het 'Ooit lag hier sneeuw en ijs'.

Antarctisch Volkslied

De hymne die iedere ochtend door de keeltjes van de Antarctische schoolkinderen trilt.

Nora van Arkel

Nora van Arkel (1992) schrijft fictie, essays, toneel en theatertekstkritieken. Daarnaast is ze redacteur bij Hard//hoofd en spendeert ze haar dagen met onderzoeken hoe verschillende tekstvormen elkaar kunnen informeren.

Notulen naar herinnering

Verslag van bewonersbijeenkomst.

Escapism Now

Een subsidieverantwoordingsverslag

Hanna Bervoets

Hanna Bervoets (1984) is schrijver, essayist en scenarist. Ze schreef zeven romans. In 2017 won ze de BNG Bank Literatuurprijs voor Ivanov, en de Frans Kellendonk-prijs voor haar gehele oeuvre. Welkom in het Rijk der zieken is haar meest recente roman.

Denkt u dat Samoa’s niet kunnen skiën?

Antwoord op een afwijzingsbrief

Sanne Bloemink

Sanne Bloemink is journalist en schrijver. Voor onder meer De Groene Amsterdammer schrijft ze over uiteenlopende onderwerpen, van onderwijs tot geluk tot het Antropoceen.

‘Jouw geschiedenis, jouw DNA!’

Script voor zintuiglijke welkomstervaring bij toegang encyclopedie Antarctica, onderdeel van pilot voor medewerkers van DNA SS (DNA Storage Solutions)

Fiep van Bodegom

Fiep van Bodegom is redacteur van De Gids. Ze schrijft regelmatig voor De Groene Amsterdammer en NRC, doorgaans over literatuur. Daarnaast publiceerde ze essays, proza en vertalingen.

Zeewierdagen

Dagboekfragmenten van een jonge vrouw op Antarctica.

De verborgen historie van Cleo Sanntag

Inleiding bij de biografie van Cleo Sanntag, twintig jaar na de eerste editie.

Else Boer

Hard//hoofd Else Boer (1991) schrijft korte verhalen en artikelen. Het liefst brengt ze haar dagen lezend en schrijvend door, maar om niet helemaal te vervreemden van de maatschappij is ze docent Nederlands op een middelbare school. Daar probeert ze haar leerlingen vooral het zeggen van ‘hij wilt’ af te leren. In de tussenuren werkt ze aan haar debuutroman.

Dodenvloten en boilersuits

Interview met Antarctica’s retroband The Useless Youth voor The Antarctic.

Gershwin Bonevacia

Gershwin Bonevacia (1992) is schrijver en sinds maart 2019 stadsdichter van Amsterdam.

Er is een gat, een groot gat

Brief van een geoloog in een penibele situatie.

Mathijs Boom

Mathijs Boom (1987) is historicus en werkt aan de Universiteit van Amsterdam aan een proefschrift over de opkomst van denken op geologische tijdsschalen in de Lage Landen in de periode 1750-1830.

De Byrdland GCS Company

Bijlage C

Charlotte Van den Broeck

Charlotte Van den Broeck (Turnhout, 1991) is een Vlaamse dichter. In 2019 werd haar tweede dichtbundel bekroond met de Paul Snoekprijs en verscheen haar prozadebuut Waagstukken.

Extase

Heidi Dorudi

Heidi Dorudi is filosoof, intersectioneel feminist, schrijver en projectmanager. Publiceert op dorudi.nl. Heidi schrijft aan haar eerste boek Metafysica en Kritiek bij Hannah Arendt: Over de mogelijkheid van vrijheid en verantwoordelijkheid in het politieke handelen.

Het ware beeld van de geschiedenis van Antarctica (1)

Deel 1 van een tweedelig seminar

Het ware beeld van de geschiedenis van Antarctica (2)

Deel 2 van een tweedelig seminar

Daphné Dupont-Nivet

Daphné Dupont-Nivet is journalist. Ze schreef onder andere voor De Groene Amsterdammer, Trouw, en De Correspondent.

Groen. Maar niet te fel trouwens

Vragenlijst welkomstpakket Bright-Ice Kamp

Lisa Dupuy

Lisa Dupuy is freelance journalist voor onder meer de NRC. Ze maakte de multimediale productie congosgold.com over de Congelese goudhandel en heeft onderzoek gedaan naar de rol van Nederland in de internationale wapenhandel.

De Afsmeltmissie

Overwegingen bij een verzekeringsclaim.

Rob van Essen

Rob van Essen (1963) is schrijver, vertaler en recensent Angelsaksische literatuur voor NRC Handelsblad. Met zijn meest recente roman De Goede Zoon won hij de Libris Literatuur Prijs.

Drink wat met de Maanman

Een kroeggesprek op de Zuidpool.

Derk Fangman

Derk Fangman (1986) schrijft korte verhalen. Hij publiceerde onder andere op Hard//Hoofd en shortreads_.

De Kinderkolonie

Twee zaalbeschrijvingen in het museum van de Kinderkolonie.

Rodaan Al Galidi

Rodaan Al Galidi (1971) is dichter en prozaschrijver, hij studeerde in Irak af als bouwkundig ingenieur en kwam in 1998 in Nederland, waar hij asiel aanvroeg. Het asiel werd geweigerd en hij is uitgeprocedeerd. Al Galidi leerde zichzelf Nederlands en begon met schrijven. In 2007 kreeg hij een voorlopige verblijfsvergunning in Nederland. Hij ontving onder meer El Hizjra-literatuurprijs en de J.C. Bloemprijs. Zijn meest recente boek is de dichtbundel Neem de Titel Serieus.

De Laatste Pinguïn

Voordracht ter ere van de opening van het eerste Puck-warenhuis in Upper McMurdo.

Dominique De Groen

Dominique De Groen (1991) is dichter. Haar debuutbundel Shop Girl verscheen in 2017 bij het balanseer en werd genomineerd voor de Poëziedebuutprijs Aan Zee en de LZWL-trofee van de VRT. In 2019 publiceerde ze Sticky Drama die bekroond werd met de Frans Vogel Poëzieprijs.

Usnea Antarctica

Dagboekfragment van een jonge Londenaar.

Marjolijn van Heemstra

Marjolijn van Heemstra studeerde af in de Godsdienstwetenschappen. Ze is schrijver, en documentaire-en theatermaker. En een genuanceerde activist.

Abrahamisten van Antarctica

Opening van de wereldvergadering van Abrahamisten

Thomas Hogeling

Thomas Hogeling (1986) is schrijver, journalist en videomaker. Onder meer voor de Volkskrant, De Speld en de VPRO.

Bekijk het verleden van Antarctica niet door een bril van het heden

Opinie

Auke Hulst

Auke Hulst (1975) is romanschrijver, journalist en muzikant. Hij schreef negen boeken. Hij won met zowel Slaap zacht, Johnny Idaho als En ik herinner me Titus Broederland de Harland Awards Romanprijs voor beste sciencefictionroman, en met Motel Songs de Bob den Uylprijs voor beste reisboek. Zijn meest recente werk is Zoeklicht op het gazon.

“LichtLand”™

Een geannoteerd shooting script van een netwerk-implantaatpromo voor “LichtLand”™

Het IJsgetij

Een bar, een ontmoeting en een complot.

Maarten Kleinhans

Maarten Kleinhans (1972) is formeel gezien hoogleraar fysische geografie maar veel liever wordt hij de professor van water en zand genoemd. Hij doet onderzoek naar rivieren en delta's op Aarde en Mars.

De veilige haven heeft al een zeemansgraf

Achtergrondartikel over de plannen voor wereldhaven Ny Elvsund

Sicco de Knecht

Sicco de Knecht (1987) is hoofdredacteur van ScienceGuide en deed een promotie in de neurowetenschappen (Universiteit van Amsterdam). Naast hoger onderwijs en wetenschap is hij geïnteresseerd in maatschappelijke thema's, en podcasts natuurlijk.

Interview met de Laatste Eco-Engineer

Een stekelig gesprek met Clarice Winterberg

Wiard van der Kooij

Wiard van der Kooij studeerde filosofie van de Universiteit van Amsterdam en is auteur voor onder meer webplatform Hard//Hoofd.

Rioolvlinders

Script voor het eerste 16+ sprookje 'Reflectie op mijn conceptie'; uitsluitend toegankelijk via gehackt netwerkimplantaat.

Emy Koopman

Emy Koopman is schrijver, onderzoeksjournalist en gepromoveerd literatuurwetenschapper. Haar eerste roman, Orewoet, verscheen in 2016 bij Prometheus en werd genomineerd voor de Fintro Literatuurprijs en de Bronzen Uil. Ze werkt aan een tweede roman.

De Adam en Eva van Antarctica

Interview in Antarctica nu - jubileumeditie.

Selin Kuşçu

Selin Kuşçu (1991) studeerde Beeld & Taal aan de Gerrit Rietveld Academie en Fiction Writing aan Pratt Institute. Ze ontving de Nieuwe Types Prijs voor beste afstudeerwerk van de Nederlandse en Vlaamse schrijfopleidingen. Ze schrijft verhalen en literaire non-fictie.

Bevindingen na huiszoeking O. Kenchic

PROCES-VERBAAL van bevindingen

Kiza Magendane

Kiza Magendane is schrijver, voor onder meer NRC en De Groene Amsterdammer, en beleidsondernemer die zich bezig houdt met burgerschap, identiteit, globalisering en Afrika in de wereld.

Bekentenis van een vechtende nazaat

Een dagboekfragment

Onzichtbare muren hebben een ingang

Hoofdstuk uit Zuid-Antarctica, een geschiedenis.

Het recht om onzichtbaar te zijn

Een bericht van een ouder

David Mitchell

David Mitchell (1969) is een Britse romanschrijver. Tot zijn bekendste werken behoren Cloud Atlas uit 2004 en The Thousand Autumns of Jacob de Zoet uit 2010. Mitchell stond meerdere malen op de shortlist van de Man Booker Prize en won in 2011 de Commonwealth Writers Prize.

Storingsrapport

Oorspronkelijke document uit het Antarctisch archief was geschreven in het Engels en getiteld 'An Irregularity Report'. For English, see below.

Jelmer Mommers

Jelmer Mommers (1987) is journalist. Hij schrijft voor De Correspondent over klimaatverandering. In 2019 verscheen van hem Hoe gaan we dit uitleggen – Onze toekomst op een steeds warmere aarde. In dat boek komt de kolonisatie van Antarctica niet voor.

Grip of het gebrek daaraan

Aantekeningen van romancier Éric Vaye, schrijver van dé familiegeschiedenis van Antarctica, bezorgd door zijn redacteur

Thomas Muntz

Thomas Muntz is onderzoeksjournalist voor Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico, daar doceert hij ook in de masterclass onderzoeksjournalistiek. Hij is tevens docent politieke filosofie en liberal arts aan de Universiteiten van Amsterdam en Tilburg. Thomas is initiatiefnemer van Project Antarctica.

De tijd van voor onze tijd

Over religie & wetenschap in de vroege geschiedenis van Antarctica

De Indringers

Een wijsgerige beschouwing van het Nieuw Biskaje-incident.

Joost Oomen

Joost Oomen (1990) is dichter, schrijver, drummer en performer. Hij publiceerde de bundels Vliegenierswonden en De stort, de novelle De zon als hij valt en de vinylsingle Joost Oomen. Hij trad op van Pisa tot Ter Apel, van Viseu tot Vlieland en van de kerk tot het kippenhok.

Keizer van de acht nachtpinguïns

Rik Peters

Rik Peters (1989) studeerde filosofie en klassieke talen in Amsterdam (UvA en VU) en in Venetië (Ca’Foscari). Sinds september 2016 doet hij aan de University of Chicago promotieonderzoek naar het snijvlak tussen wetenschap, literatuur en filosofie in Hellenistisch Griekenland.

Operatie McMurder

Memorandum over spookuitdrijvingen in de suburbs van Antarctica

Roberta Petzoldt

Roberta Petzoldt is afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie op de afdeling Beeld en Taal. Sindsdien is ze werkzaam als dichter, actrice, beeldend kunstenares. Ze maakt haar eigen performances waarin ze muziek, poëzie en lichtprojectie tot een geheel weeft.

De Lijfeigenen

Een wonderlijk verslag

Linda van der Pol

Linda van der Pol is cultuurhistoricus en neerlandicus. Redactielid van Platform Investico. Eerder werkte ze voor De Groene Amsterdammer en voor Nederlandse hogeronderwijsbladen.

De Shetland-prinses

Een expeditierapport [uittreksel].

Jan Postma

Jan Postma (1985) werkt als journalist en fotograaf. Sinds 2010 schrijft hij voor De Groene Amsterdammer over onder meer literatuur, fotografie en beeldende kunst. In het voorjaar van 2017 verscheen zijn essaybundel Vroege werken.

Wilde Aardbeien

Aantekeningen bij een zeereis naar Antarctica

Aafke Romeijn

Aafke Romeijn (1986) zingt, schrijft, twittert en blogt over politiek, feminisme, haar kat Henk en pulp-tv. In april 2018 kwam haar debuutroman Concept M uit bij De Arbeiderspers, in mei 2019 verscheen haar nieuwe album M, de soundtrack bij het boek.

Het Rio Grande-Verdrag

Een Wikipedia-pagina over de Antarctische oorsprong van non-humaan recht

De afscheidsspeech van Zoltan Slat

De volgende redevoering werd uitgesproken door Zoltan Slat bij zijn vertrek uit de nationale politiek, op 28 februari 2208 in Humboldt City.

Kasper van Royen

Kasper van Royen (1983) studeerde Wijsbegeerte in Amsterdam en schrijft korte verhalen, columns en zo nu en dan een gedicht. Zijn meest recente roman is En toen kwam Annika.

Pinguïnperikelen

Overpeinzingen uit een pinguïnpretpark.

Aya Sabi

Erik van Sebille

Erik van Sebille is oceanograaf en klimaatwetenschapper aan de Universiteit van Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op de vraag hoe oceaanstromen hitte, voedingsstoffen, zeeleven en plastic deeltjes verplaatsen.

Onderzoeksvoorstel Plastic voor de Toekomst

Subsidieaanvraag bij het Katholiek College te Nieuw Tonga

Willy van Strien

Willy van Strien is freelance wetenschapsjournalist en schrijft onder meer over natuur en biologisch en medisch onderzoek

De stank is niet te harden

Bericht van bioloog Janna de Wit aan entomoloog Frederika Smit in Tromsø, Noorwegen

Babah Tarawally

Babah Tarawally, Sierra-Leoons-Nederlandse schrijver en gespreksleider die zich inzet voor onafhankelijke media in ontwikkelingslanden. Als columnist bij dagblad Trouw schrijft hij over (verborgen) discriminatie en racisme. Gevangen in zwart wit denken is zijn meest recente boek.

Lunchen in Mofou

Een reportage uit de hoofdstad.

Jaap Tielbeke

Jaap Tielbeke (1989) werkt sinds 2015 op de redactie van De Groene Amsterdammer. Hij schrijft vooral over klimaatverandering, sociale bewegingen en democratische vernieuwing. Ook publiceerde hij, onder meer, over de ideologie van filantrokapitalisten en de verwording van WikiLeaks.

De Goede Verliezer

Overpeinzingen na een mislukte campagne

Jeroen Trommelen

Jeroen Trommelen (1956) is hoofdredacteur van platform voor onderzoeksjournalistiek Investico. Hij is onderzoeksjournalist, auteur van journalistieke boeken en voormalig bestuurder en voorzitter van de Nederlands-Vlaamse Vereniging voor Onderzoeksjournalistiek VVOJ. Tot augustus 2016 werkte hij als onderzoeksverslaggever bij de Volkskrant.

Roesland

0.1 Voorwoord:
De ondermijning van Roesland
身心自由

Gemma Venhuizen

Gemma Venhuizen (1985) is wetenschapsjournalist en werkt als biologieredacteur bij NRC Handelsblad. Ze is gek op reizen, vooral naar koude gebieden.

‘Voor onze dierentuin maakt het niet uit als de keizerspinguïn uitsterft’

Interview met Penguin World-directeur Athalas Fitzgerald

Wytske Versteeg

Wytske Versteeg (1983) is schrijver en politicoloog, momenteel is ze verbonden aan de Urban Futures Studio, Universiteit Utrecht. Ze publiceerde de romans Quarantaine, Boy, De Wezenlozen en het non-fictieboek Dit is geen dakloze.

Het donker en de mens

Misdaad, kennis en burgerschap op het vroege Antarctica

Louise Fresco en Simon Vink

Thomas Heerma van Voss

Thomas Heerma van Voss is schrijjver. Hij bracht de romans De Allestafel en Stern uit. In 2014 volgde de verhalenbundel De derde persoon. In 2017 verscheen zijn essaybundel Plaatsvervangers. Begin 2020 verscheen zijn roman Condities.

LIVEBLOG, 21-3-2199

– Grote explosies tijdens reünieconcert The Useless Youth: zeker twintig doden, aantal gewonden onduidelijk.

Samuel Vriezen

Samuel Vriezen (1973) is een Nederlandse componist, dichter, essayist, redacteur en vertaler. In 2016 verscheen zijn lange essay Netwerk in Eclips in boekvorm bij de Wereldbibliotheek.

Uitwissing

Het belangrijkste society-verhaal van de 24ste eeuw, dat nooit verteld is.

Niña Weijers

Niña Weijers schrijft voor de De Groene Amsterdammer en is redacteur bij De Gids. Ze debuteerde met haar roman De consequenties, die o.a. werd bekroond met de Anton Wachterprijs, de Gouden Boekenuil Publieksprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. In juni 2019 verscheen haar nieuwste roman, KAMERS ANTIKAMERS.

Penvriend(in) gezocht

Een oproep in de sectie 'vrijetijdsbesteding 10-17 jaar, interactief' van het netwerk-implantaat.

Ferry Wieringa

Ferry Wieringa schrijft verhalen over ogenschijnlijk onbeduidende levens en plekken. Figuranten spelen in zijn wereld de hoofdrol, alledaagse locaties vormen het decor. Zijn verhalen verschijnen in kranten, tijdschriften en online bij onder meer bij www.hardhoofd.com.

Buiten de muren van Jericho Base

"Ik zag hem op een landje, een onooglijk stuk grond..."

Olivier Willemsen

Olivier Willemsen is schrijver. Zijn roman Roza stond op de shortlist Beste Boek voor Jongeren 2019. Eind dit jaar verschijnt zijn nieuwe roman.

Herinneringen van een dodenakkerbezoekster

Upper McMurdo
2265

Tijdlijn

2119

De eerste burgerkolonisten zetten voet aan wal. Het zijn Zuidzee-eilandbewoners, wiens land door de stijging van de zeespiegel verdwenen is.

Bekentenis van een vechtende nazaat

Een dagboekfragment

door Kiza Magendane

De Byrdland GCS Company

Bijlage C

door Mathijs Boom

2123

Vier jaar nadat de eerste kolonisten in de vorm van gerelocaliseerde Eilanders voet aan wal zetten op Antarctica komt nu ook de vrije of niet-gedwongen kolonisatie van Antarctica gestaag op gang.

Wilde Aardbeien

Aantekeningen bij een zeereis naar Antarctica

door Jan Postma

2127

2137

2141

2143

2144

2147

2150

2152

2156

2160

2170

2172

2173

De kolonisatie is flink opgeschoten. Er zijn grote steden, het 'daglichtprobleem' is opgelost en het gaat goed met de keizerspinguïn.

De oase Humboldt City

Gedurfder dan Boyan Slat. Een reportage over de technologische oplossingen voor de ontberingen van Antarctica.

door Louise Fresco en Simon Vink

2174

2189

2190

2198

2201

2209

2216

2218

2219

2223

2233

2250

2255

2265

2266

2400

2401

2410

Welkom op Project Antarctica! Op deze site bent u in 2419 en vindt u het archief van de kolonisatie van Antarctica die in 2119 begon. De komende weken wordt het archief steeds verder ontsloten. Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief om iedere ochtend een nieuw verhaal te ontvangen. Dwaal over de kaart, struin door de tijdlijn en duik in de verhalen van de bewoners van Antarctica.

In 2230 is Éric Vaye al twee jaar bezig met wat hij zelf zijn ‘grote roman’ noemt. Hitte, lava, land zou over drie jaar verschijnen en krijgt dan definitief gestalte. Uit zijn aantekeningen uit deze periode is op te maken dat Vaye inmiddels genoeg weet over de familie Zuidema en Lichtland™ 1De familie Zuidema (oorspronkelijk uit Zeeland) is één van de eerste prominente Antarctische families. Patriarch Douwe Zuidema (2030) werd groot in de algenraffinage, en belegde zijn geld in Octagon. Zijn zoon Vincent (2070) was één van de eerste gefortuineerde Antarctianen die traditionele liquide middelen omzetten in deps, de meest prominente Zuidema was Valerie, CEO van “LichtLand”™. om het verhaal te vertellen dat hij wil vertellen: de grote geschiedenis van de kolonisatie, verteld door de ogen van een van de rijkste families op het continent. Waargebeurd, maar gefictionaliseerd.

Vaye worstelt echter nog met het beschrijven van de wereld waarin zijn personages zich bewegen, het woeste continent zelf. Hij heeft moeite te bevatten hoe de eerste jaren van de kolonisatie geweest moeten zijn, toen Antarctica nog maar voor een klein deel bewoonbaar was, en voortdurend van gedaante veranderde.

In februari 2230 schrijft hij aan een vriend ‘gekweld te worden door blinde vlekken’. Hij vraagt zich hardop af hoe hij ‘wat zelfs nu nog fysisch onverklaarbaar lijkt’ tóch reëel kan maken voor zijn lezer. Dat is bittere noodzaak, schreef hij, want ‘het collectieve geheugen heeft nog niet verwerkt wat hier is gebeurd.’ Hitte, lava, land moest daar verandering in brengen.

In maart krijgt Vaye een residentie aangeboden in Upper McMurdo. Hij besluit de drie maanden volledig in het teken te stellen van research. In onderstaande fragmenten zien we hoe Vaye kennis verzamelt en ordent over de mondiale opwarming, de smeltprocessen op de Zuidpool en de uitbarsting van Mount Erebus. Langzaam verdwijnt de blinde vlek en opnieuw wordt het centrale thema van het boek zichtbaar:


Dus de uitbarsting van Mount Erebus in 2076 is mijn deus ex machina. Niemand zag hem aankomen. Zelfs nu voelt deze gebeurtenis te groot – onrealistisch en gekunsteld. Alleen de details maken haar geloofwaardig.

Aan de andere kant: bovenop de global weirding die begin 21ste eeuw inzette, voelt een gigantische vulkaanuitbarsting misschien onverwacht ‘logisch’ – omdat onrust meer onrust voortbrengt. (Zo werd de aardbeving in het Rampjaar 2101 achteraf ook begrepen.)

Hoe het ook zij, dertig procent van de ijskap werd bedekt onder vulkanische as. Een brede, donkere streep verscheen over het ijs, alsof iemand met zijn duim houtskool over de kaart van de Zuidpool had geveegd. Wit werd smoezelig grijs en de ijskap begon veel meer warmte van de zon te absorberen. Wat een onverwoestbaar harde laag ijs leek, een tinnen kap over de pool, werd nu slush puppie.

(Roept wel opnieuw de vraag op hoe de uitbarsting en die weirding doorwerken in de belevingswereld van de verschillende generaties Zuidema. Douwe met zijn luitenantsbrein wordt alleen maar efficiënter en doelgerichter van chaos, Vincent wordt er angstig van (zoals van alles), terwijl Valerie de wereld niet anders kent en zo in een bubbel zit dat ze de onrust effectief buitensluit. Voor allemaal geldt dat ze zich alleen maar kunnen ontwikkelen zoals ze doen door die vulkaanuitbarsting en door die mondiale opwarming, maar dat ze zich daar niet van bewust zijn – hun antropocentrisme is hardnekkig. I digress...)

De voorwaarden voor die slush puppie werden al langer gecreëerd. Belangrijkste factoren zoals ik ze nu voor me zie - bovenop de ingezette opwarming van vóór 2030 - zijn:

● Vervluchtiging broeikasgassen uit permafrost rondom de Noordpool, zie onderzoek Brash et al met gemeten uitstoot vanaf 2050 en wat hij daarover zei in The Guardian: ‘We took the gamble and lost. Physics won’ (beschrijving smeltmeren baseren op reportages Kolbert);

● Voortdurende stijging CO2-concentratie, mede doordat verduurzaming stokt tijdens de handelsstoring van 2083. Inzet op aardgas in met name China blijkt struikelblok voor klimaat, soort light sigaret, beter dan steenkool maar netto niet goed genoeg, en bovendien: afname aerosolen door uitfasering steenkool verergeren de opwarming op korte termijn;

● Uitdrogen Amazone en andere tropische bossen waardoor koolstof die bomen en bodem hadden vastgelegd als CO2 de lucht in ging – pijnlijk voorbeeld van de historische wetmatigheid dat waar je bos kapt het land uitdroogt – en misschien nog wel belangrijker dan de beschrijving hiervan is een schets van hoe de biologen die dit zagen aankomen werden genegeerd (memoires Pedro Da Paña);

● Boreale bossen veranderen van CO2-sink naar -source (discutabel? Waarom gebeurde dit? Checken met PK);

● Uitademing van eerder opgenomen CO2 door opgewarmde oceanen (goed voorbeeld van hoe onzekerheid rampzalig kan uitpakken, IPCC had begin 21ste eeuw toch te weinig zicht op deze processen, zie bv AR5 WG1 H6 p.481: ‘Significant uncertainties exist... on some of the primary controls on carbon storage in the ocean and on the land… Because several of these identified drivers (e.g. organic matter remineralization, ocean stratification) are sensitive to climate change in general, improved understanding drawn from the glacial-interglacial cycles will help constrain the magnitude of future ocean feedbacks on atmospheric CO2.’ Ze hadden steeds net iets te weinig kennis, te weinig helderheid om ondubbelzinnig te bevatten wat ze riskeerden en zo struikelden ze vooruit, emmerden ze eindeloos, rommelden ze zichzelf deze kant op – misschien goed om Douwe hierop te laten reflecteren in het eerste deel;

● Minder wolkvorming in heter klimaat > meer zonnestraling bereikt aarde (hoe groot is bijdrage hiervan? NOVA-IPCC-3 op naslaan);

● Botte pech: klimaatgevoeligheid valt veel hoger uit dan begin 20ste eeuw verwacht. Zie aantekeningen interview PK.

(De doorwerking van de opwarming in de smelt/afbrokkeling van Antarctica zien we alleen door de ogen van Douwe. Hij houdt van de smelt – een ijstong die steeds sneller in zee verdwijnt is voor hem vooruitgang, voorbode van nieuwe rijkdommen.)

Vermindering van wolkvorming is verreweg de fascinerendste oorzaak van de versnelde opwarming. Mensen krijgen daardoor vanaf ~2050 het gevoel dat de zon hun vijand is. Nietsontziend, verzengend. Antarctica komt steeds meer symbool te staan voor de ontsnapping: de laatste koele plek. De tragiek is dat ook Douwe Zuidema al voorvoelt dat uiteindelijk alles voorbijgaat, zelfs de winter op de Zuidpool. Het wegdrukken van dat gegeven is wat hem voortdrijft. Douwe aan het begin laten dromen over Oetnapisjtim?

Altijd maar door rijst de rivier en brengt hoogwater.
Libellen drijven stroomafwaarts.
Ogen die in de zon kunnen kijken hebben nog nooit bestaan.
Plotseling is er niets meer.

1

De familie Zuidema (oorspronkelijk uit Zeeland) is één van de eerste prominente Antarctische families. Patriarch Douwe Zuidema (2030) werd groot in de algenraffinage, en belegde zijn geld in Octagon. Zijn zoon Vincent (2070) was één van de eerste gefortuineerde Antarctianen die traditionele liquide middelen omzetten in deps, de meest prominente Zuidema was Valerie, CEO van “LichtLand”™.